شرایط اولیه پذیرش

سامانه پذیرش در مرکز رشد: آدرس سامانه Hes.msrt.ir نوشته شود و توضیح نوشته شود که بعد از ارزیابی و طرح در کارگروه شورای مرکز رشد، نام کاربری و رمز عبور برای هسته فناور صادر می شود.

شرایط اولیه پذیرش

تعاریف:

ایده محوری: ایده حاصل از پژوهشها که مراحل اولیه آزمایشگاهی خود را گذرانده است و شخصی یا گروهی، آن را مناسب برای رفع نیاز دسته ای از مشتریان یافته اند و تصور می کنند که می تواند در یک بازار یا به طور موردی به فروش برسد، به گونه ای که یک کسب و کار پایدار ایجاد کند.

هسته تحقیقاتی: گروهی از افراد فعالیت فناورانه ای را در جهت تجاری شدن در قالب شخصیت حقیقی دنبال می کنند و لزوما دارای شخصیت حقوقی نیستند. معمولاً افراد در بدو شروع یک کسب و کار اقدام به انجام فعالیت هایی در جهت تثبیت ایده و شناخت بازار خود می کنند و پس از کسب اطمینان و آماده سازی مقدمات، دست به تاسیس شرکت می زنند. دوره اول مرکز رشد (پیش رشد) برای پذیرش هسته های تحقیقاتی ایجاد گردیده است. از نظر مرکز رشد، یک هسته تحقیقاتی رسمی گروه مشخصی از افراد هستند که طرح تجاری (کسب و کار) اولیه را با کمک هم تهیه می کنند و به طور روشن و مشخص سهم الشراکه آنها در این طرح مشخص می شود و تقاضای خود را در قالب یک طرح تجاری و مدارک تکمیل شده به مرکز ارائه می نماید. هسته های تحقیقاتی با طی این دوره آماده تأسیس شرکت می شوند . هسته تحقیقاتی فقط می تواند در مرحله پیش رشد در مرکز رشد به مدت سه ماه استقرار یابد. اگر بخواهد کار را در مرکز رشد ادامه دهد، باید ضمن ارائه طرح تجاری تکمیل شده، تبدیل به شرکت فناور بشود.

شرکت فناور: شرکتی ثبت شده است که توسط هسته تحقیقاتی حول یک ایده فناورانه شکل گرفته و با ثبت رسمی شرکت در اداره ثبت احوال رسمیت پیدا می کند. فقط شرکتهای فناور قابلیت حضور در مرکز رشد را خواهد داشت. در مرکز رشد دانشگاه علم و صنعت ایران فقط به شرکتها فناور پاسخ داده می شود. به عبارت دیگر شرکت هایی مانند شرکت مشاوره، آموزشی، خدماتی، فرهنگی یا پزشکی و داروسازی و امسال آن در این مرکز مورد بررسی و حمایت قرار نمی گیرند.

تبصره: اما شرکتی که یک فناوری به خصوص را در مرحله تحقیقاتی توسعه داده باشد (در زمینه های مختلف غیرفنی فوق الذکر) و محصول نهایی شرکتشان آن محصول فناورانه باشد، مورد حمایت مرکز خواهند بود.

واحد فناوری: هسته تحقیقاتی و شرکت فناورانه، واحد فناوری نامیده می شود.

دوره پیش رشد: دوره ای سه ماهه (و حداکثر 6 ماهه با مجوز مرکز) است که در آن به هسته تحقیقاتی و یا شرکت فناور که دارای ایده های نو و کارآفرین صنعتی دانش محور هستند، با ارائه طرح تجاری خود و تایید امکانپذیری آن توسط مرکز، از امکانات فیزیکی این مرکز بهره مند می شوند و با هدف تکمیل طرح تجاری و محصول فناورانه، در آن استقرار می یابند.

دوره رشد: دوره ای است حداکثر 3 ساله که طی آن واحدهای فناوری مستقر در مرکز رشد به معیارهای رشد یافتگی دست یافته و پس از آن از مرکز رشد خارج می شوند.

واحد فناور مستقر: واحد فناوری است که با مجوز مرکز رشد تحت نظارت مرکز رشد قرار می گیرد و به صورت فیزیکی در محل مرکز رشد مستقر می گردد.

واحد فناور مستقر مجازی: واحد فناوری است که با مجوز مرکز رشد تحت نظارت مرکز رشد قرار می گیرد و ولی به صورت فیزیکی در محل مرکز رشد مستقر نمی گردد. این نوع شرکت به خاطر ضمانتهای حقوقی فقط به واحدهای فناوری اختصاص دارد که عضو اصلی هیات مدیره شرکت و یا مسئول اصلی واحد فناور، یک عضو هیات علمی یکی از دانشگاههای معتبر وزارت علوم در تهران باشد.

سطح آمادگی فناوری (TRL): راهنمایی کامل برای ارزیابی فناوری‌ها

سطح آمادگی فناوری یک مفهوم کلیدی در جهان فناوری است. در اصل، سطح آمادگی فناوری یک معیار است که برای ارزیابی و توصیف نحوه پیشرفت و توسعه یک فناوری در طول زمان استفاده می‌شود. این معیار، فرایند تحقیق و توسعه فناوری را به مراحل مختلف تقسیم می‌کند و امکان مقایسه و تجزیه و تحلیل پیشرفت یک فناوری را فراهم می‌کند.

تعریف سطح آمادگی فناوری (TRL)

سطح آمادگی فناوری به طور کلی توسط مفهوم "TRL" به شکل خلاصه نشان داده می‌شود."TRL" مخفف عبارت Technology Readiness Level می‌باشد و مقیاسی است که توسط سازمان فضایی آمریکا (NASA) برای ارزیابی فناوری‌ها تعریف شده است. این مقیاس، فرایند توسعه و به کارگیری فناوری را به نه مرحله تقسیم می‌کند، که هر مرحله به مرحله بعدی، پیشرفت و تحقق بیشتر فناوری را نشان می‌دهد.

مراحل سطح آمادگی فناوری

مرحله اول: اصولیات نظری (TRL1)

مرحله دوم: تحقیقات آزمایشگاهی (TRL 2-3)

مرحله سوم: ارزیابی آزمایشگاهی (TRL 4-5)

مرحله چهارم: ارزیابی میدانی (TRL 6-7)

مرحله پنجم: عملیاتی (TRL 8-9)

RL 1: شروع ایده - مطالعه مفهومی فناوری و ارزیابی اولیه

مرحله‌ی اول TRL مرحله‌ای است که در آن ایده اولیه برای یک فناوری شکل می‌گیرد. در این مرحله، انجام مطالعات مفهومی و ارزیابی اولیه از تکنولوژی صورت می‌گیرد. هدف از این مطالعات، بررسی امکان پذیری و ارزیابی اولیه تکنولوژی است.

TRL 2: تعریف مفهوم - تعریف و توصیف دقیق‌تر فناوری و نقشه راه برای توسعه بیشتر

در این مرحله، مفهوم فناوری به صورت دقیق‌تر تعریف و توصیف می‌شود. همچنین، نقشه راهی برای توسعه بیشتر فناوری تهیه می‌شود. در این مرحله، معماری کلی و نحوه‌ی عملکرد فناوری تعیین می‌شود.

TRL 3: تایید اولیه - آزمایش آزمایشگاهی اولیه فناوری

در این مرحله، اولین آزمایش‌های آزمایشگاهی فناوری صورت می‌گیرد. هدف از این آزمایش‌ها، بررسی و ارزیابی اولیه‌ی عملکرد و کارایی فناوری است. در این مرحله، ممکن است از نمونه‌های ساده و محدودی از فناوری استفاده شود.

TRL 4: تایید مفهوم - آزمایش مفهومی فناوری در محیط مشابه به عرضه قرار گرفته

در این مرحله، فناوری در محیطی مشابه به محیط عرضه قرار می‌گیرد و آزمایش مفهومی آن انجام می‌شود. هدف از این آزمایش، بررسی و ارزیابی عملکرد فناوری در شرایط واقعی است. در این مرحله، ممکن است از نمونه‌های اولیه فناوری استفاده شود.

TRL 5: تایید طراحی - آزمایش فناوری در محیط واقعی با طراحی نهایی

در این مرحله، طراحی نهایی فناوری تهیه و آزمایش در محیط واقعی انجام می‌شود. هدف از این آزمایش، ارزیابی کارایی و کاربرد فناوری با طراحی نهایی آن است. در این مرحله، ممکن است تعدادی نمونه از فناوری تولید شود و در شرایط واقعی آزمایش شوند.

TRL 6: نمونه نهایی - تولید نمونه نهایی از فناوری و ارزیابی آن در محیط واقعی

در این مرحله، نمونه نهایی از فناوری تولید شده و در محیط واقعی ارزیابی می‌شود. هدف از این ارزیابی، بررسی کارایی، عملکرد و کیفیت نمونه نهایی فناوری است. در این مرحله، فناوری به حالت نهایی خود تحویل می‌شود.

TRL 7: تست و ارزیابی نهایی - تست و ارزیابی فناوری در شروایط واقعی

در مرحله TRL 7، فناوری در شرایط واقعی تست و ارزیابی می‌شود. هدف از این تست‌ها، بررسی کارکرد و کارایی فناوری در شرایط واقعی است. در این مرحله، فناوری با استفاده از تجهیزات و منابع واقعی در محیط واقعی تست می‌شود. نتایج این تست‌ها می‌توانند بهبودهای لازم در فناوری را نشان دهند و به توسعه و بهبود آن کمک کنند.

TRL 8: تایید عملیاتی - استفاده از فناوری در شرایط عملیاتی واقعی

در این مرحله، فناوری در شرایط واقعی و در محیط عملیاتی استفاده می‌شود. هدف از استفاده از فناوری در این مرحله، بررسی عملکرد و کارایی فناوری در شرایط واقعی و در محیطی که برای آن طراحی شده است، است. در این مرحله، توانایی فناوری در انجام وظایف و تأمین نیازهای عملیاتی بررسی می‌شود.

TRL 9: تایید نهایی - استفاده مداوم و موفقیت‌آمیز فناوری در محیط عملیاتی

در این مرحله، فناوری به مرحله‌ای می‌رسد که به طور مداوم و با موفقیت در محیط عملیاتی استفاده می‌شود. تایید نهایی فناوری به معنای تأیید مداوم عملکرد و کارایی آن است. این مرحله نشان می‌دهد که فناوری به طور کامل و با موفقیت در محیط عملیاتی به کار گرفته شده است.

ارزیابی سطح آمادگی فناوری

برای ارزیابی سطح آمادگی فناوری، روش‌های مختلفی وجود دارد. این روش‌ها شامل بررسی عملکرد فناوری در شرایط آزمایشگاهی و واقعی، بررسی کیفیت و قابلیت فناوری، ارزیابی ریسک‌ها و تأثیرات زیست‌محیطی و اقتصادی می‌شود. همچنین، نکات کلیدی مانند دسترسی به منابع و تأمین مالی نیز در ارزیابی سطح آمادگی فناوری مدنظر قرار می‌گیرند.

مراحل رشد یک استارتاپ

استارتاپ‌ها در مسیر رشد خود ۵ مرحله را طی می‌کنند و در هر کدام، یک گام در مسیر پیشرفت بر‌می‌دارند. اگرچه آمار شکست استارتاپ‌ها، رقم بالایی به نظر می‌رسد، اما موفقیت در هر یک از مراحل رشد استارتاپ امکان‌پذیر و قابل اندازه‌گیری است. در هر یک از آن‌ها می‌توان صورت‌های مختلفی از تامین مالی و سرمایه گذاری را ارائه کرد.

۱. مرحله ایده، پیش‌بذری (pre-seed)

داشتن ایده، اولین مرحله از فرایند رشد استارتاپ به حساب می‌آید؛ وقتی محصولی ساخته نشده و تنها دارایی استارتاپ، ایده‌‌ی آن است. ایده‌ در این مرحله از نظر کارشناسی مبهم است و کارآفرین تلاش می‌کند با جست‌وجو و مطالعه ایده خود را محک بزند. در مرحله‌ی پیش‌بذری (pre-seed)، تامین مالی برای یک کسب‌وکار آنقدر زود اتفاق می‌افتد که گاهی حتی جزو مراحل سرمایه‌گذاری هم محسوب نمی‌شود. متداول‌ترین افرادی که در مرحله پیش‌بذری اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کنند،‌ خود بنیان‌گذاران شرکت، یا حتی دوستان، حامیان و خویشاوندان هستند. ایده‌پردازی، مطالعه بازار و شناسایی درست نیاز مخاطبان، مهم‌ترین فعالیت‌هایی هستند که در این مرحله باید انجام شود.

برای ارزیابی نسبی ایده‌ی خود می‌توانید به این سوال‌ها پاسخ دهید:

آیا راه‌حل من پاسخی مناسب برای حل کردن مشکل است؟

آیا راه‌حل من می‌تواند بر روی بازار هدف تاثیر بگذارد؟

اقداماتی برای عملکرد بهتر در مرحله‌ ایده

یک فرضیه در مورد مشخصات کسی که مخاطب هدف احتمالی محصول شما است، داشته باشید.

افرادی را که متناسب با آن مشخصات هستند را پیدا کنید و با آن‌ها صحبت کنید.

از آن‌ها چندین سوال بپرسید تا بفهمید که چگونه مشکل را مشاهده می‌کنند و در حال حاضر برای حل آن چه می‌کنند.

در مورد نقاط درد و مشکلات خاص آن‌ها جست‌وجو کنید.

۲. مرحله‌ کشت ایده بذری (seed)

استارتاپی به این مرحله می‌رسد که بنیان‌گذارانش از مرحله‌ی ایده‌پردازی گذشته و در حال ساخت نمونه اولیه محصول خود یعنی mvp (حداقل محصول پذیرفتنی) باشند. خیلی از استارتاپ‌ها در این مرحله درآمدی ندارند و مشتریان به صورت رایگان از محصول آن‌ها استفاده می‌کنند. این موضوع به دریافت بازخورد ابتدایی مورد‌نیاز استارتاپ از بازار، کمک می‌کند. بنیان‌گذاران در این مرحله از رشد استارتاپ خود نیاز به جذب سرمایه دارند تا بتوانند محصول خود را بسازند و توسعه دهند. از نظر مبلغ، سرمایه‌گذاری بذری (seed) در واقع نسخه بزرگتری از سرمایه‌گذاری پیش‌بذری (pre-seed) است. این حمایت مالی همان بذر ایده‌آلی است که به رشد استارتاپ کمک می‌کند. سرمایه‌ی بذری به یک شرکت کمک می‌کند تا قدم‌های اولیه، از جمله مطالعات بازار و توسعه محصول را محکم و استوار بردارد.

اقداماتی برای عملکرد بهتر در مرحله‌ی کشت ایده

چهارچوب استارتاپ ناب (lean startup) را مطالعه کنید تا بهترین روش‌های ساخت حداقل محصول پذیرفتنی (mvp) پیدا کنید.

انواع مختلفی از mvp وجود دارد و شما باید چیزی را انتخاب کنید که ایده شما را به اندازه کافی آزمایش ‌کند.

تعدادی کانال ارتباطی داشته باشید تا میزان ماندگاری محصول را پس از استفاده‌ی کاربران اولیه اندازه‌گیری کنید.

۳. مرحله‌ اولیه (Early stage)

در این مرحله از رشد، استارتاپ به درآمدزایی رسیده است و در تلاش برای افزایش تعداد مشتریان و حضور قوی‌تر در بازار است. مرحله‌ی اولیه (early stage)، روی بازاریابی و فراهم کردن ثبات در کسب‌و‌کار تمرکز می‌کند. از نظر سرمایه‌گذاران، این مرحله اهمیت خاصی دارد؛ زیرا نقطه‌ای از رشد استارتاپ‌هاست که از نظر سرمایه‌گذار، شاخص ریسک و مقدار سرمایه‌ی مورد‌نیاز برای رشد، به تعادل نسبی رسیده است. مراحل قبل‌تر ریسک بالاتری دارند و مراحل بعدی امکان بهر‌ه‌برداری حداکثری از میزان سرمایه‌گذاری انجام شده را ندارند.

اقداماتی برای عملکرد بهتر در مرحله‌ اولیه

سنجشی انجام دهید تا از تناسب بازار و محصول مطمئن شوید. می‌توانید از پرسش‌نامه‌ی شان الیس استفاده کنید.

از کاربران نظرسنجی کنید تا متوجه احساس آن‌ها راجع به محصولتان شوید.

نرخ ماندگاری محصول را اندازه‌گیری کنید.

به دنبال کانال ارتباطی برای محصول مناسب باشید و آن‌ها را بر اساس این ۳ عامل رتبه‌بندی کنید:

چقدر شما را به مشتری هدف نزدیک می‌کنند؟

چگونه با مدل کسب‌وکار شما همسو هستند؟

نقاط قوت اعضای تیم شما چیست؟

۴. مرحله‌ رشد (growth stage)

در این قسمت، بازار شکل گرفته و توسعه‌ی محصول انجام شده است. تمرکز اصلی بنیان‌گذاران در این مرحله‌، روی محصول اصلی و فرآیندهای تولید است. استارتاپ‌ها در این مرحله نیز برای توسعه زیرساخت‌ها و فرایندها و بازاریابی، نیازمند جذب سرمایه هستند.این مرحله بیشترین میزان ریسک و شکست را دارد؛ برای گذر از این مرحله شما باید بتوانید خواسته‌ها و تقاضاهای جدید را برآورده کنید. در این زمان شما باید پیشرفت کار خود را به طور مداوم بررسی کنید و به گسترش آن بپردازید. از جمله مواردی که باید به آن‌ها توجه کنید، نقاط ضعف و قوت استارتاپ است. با شناخت بیشتر از عملکرد خود می‌­توانید به رفع کمبودها بپردازید و نقاط قوت را نیز تقویت کنید.

اقداماتی برای عملکرد بهتر در مرحله‌ رشد

در کانال‌های ارتباطی بهتری که دارید، دو برابر فعالیت کنید.

برای هر کانال متخصص استخدام کرده و منابع لازم برای اجرا را در اختیار آن‌ها قرار دهید.

پس از دانستن اینکه چه چیزی مفید است، برای هر کانال ارتباطی دستورالعمل رشد ایجاد کنید.

۵. مرحله‌ بلوغ

در آخرین مرحله رشد استارتاپ، کسب‌وکار به بلوغ می‌رسد و جای پای خود را محکم می‌کند. البته در این مرحله نیز باید برای حفظ سهم بازار و رشد مستمر، از رقابت غافل نشویم. تامین سرمایه در مرحله‌ی بلوغ، دارای محور است؛ یعنی باید از ظرفیت‌های داخلی استفاده شود و با کمک افزایش و عرضه‌ی سهام، جذب سرمایه صورت گیرد.

اقداماتی برای عملکرد بهتر در مرحله‌ بلوغ

به دنبال فرصت‌هایی برای گسترش در خارج از کشور باشید. تیم‌های محلی بسازید تا تجربه محصول را با پیچیدگی‌ها و تفاوت‌های ظریف فرهنگی هر منطقه جدید تطبیق دهند.

به دنبال فرصت‌های خریدی باشید که با محصول شما همسو باشد. ممکن است به شما دسترسی بازار جدید اما بسیار مشابهی از کاربران را بدهد، یا یک محصول به شما کمک کند ارزشی که به کاربران فعلی ارائه می‌کنید را گسترش دهید.

به سرمایه‌گذاری در تیم رشد خود ادامه دهید و از طریق آزمایش‌های مستمر به دنبال کانال‌های رشد جدید باشید. به دنبال کاربران هدف احتمالی باشید که هنوز محصول شما را قبول نکرده اند. سعی کنید دلیل این موضوع را بیابید و راه‌هایی برای دسترسی به آن‌ها پیدا کنید.

شرایط ورود به دوره پیش رشد: داشتن طرح تجاری اولیه برای یک ایده که حداقل در سطح آمادگی فناوری (TRL) حدود 4 تا 5 باشد. بدین معنی که کارهای آزمایشگاهی روی محصول فناورانه به اندازه کافی انجام شده باشد، و آماده طی کردن مراحل تجاری سازی باشد. تشخیص این موضوع بر عهده مرکز رشد می باشد.

شرایط ورود به دوره رشد: داشتن طرح تجاری متقن و مستدل برای یک ایده که حداقل در سطح آمادگی فناوری (TRL) حدود 4 تا 5 باشد. بدین معنی که کارهای آزمایشگاهی روی محصول فناورانه به اندازه کافی انجام شده باشد، و مطالعات اولیه تجاری شدن آن به خوبی به اتمام رسیده باشد و برنامه تجاری سازی به اندازه کافی روشن گردد. تشخیص این موضوع بر عهده مرکز رشد می باشد.

شرایط ادامه حضور در سالهای دوم و سوم: هر ساله یک گزارش مفصل از پیشرفت کار بر روی برنامه تجاری شرکت برای ایده محوری ارائه می شود. اگر شرکت ضمن حضور مناسب در محل، رعایت قوانین و مقررارت مرکز در دوران استقرار، پیشرفت مناسبی داشته باشد، امکان ادامه حضور پیدا می کند.

مقررات استقرار مجازی:

– قرارداد استقرار را امضا نماید و مدارک مربوطه را به طور کامل تحویل دهد.

– در مدت استقرار شرکت موظف کلیه قراردادهای منعقد با کارفرما و یا پیمانکاران (و کارمندان) را به طور رسمی به اطلاع مرکز رشد برساند.

– به صورت فصلی گزارشی از اقدامات انجام شده و فعالیتهای صورت پذیرفته در رابطه با ایده محوری ارائه کند.

– به صورت سالانه گزارش کاملی از پیشرفت طرح تجاری ارائه کند.

– در مواقع و مواردی که مراجع ذیصلاح درخواست گزارش مشخصی می کنند، پاسخ گو باشند و اقدام موثر انجام دهند.

مقررات استقرار فیزیکی: ضمن رعایت مقررات استقرار مجازی، لازم است موارد زیر را رعایت کنند:

– حداقل در هفته یک نفر به طور موثر 40 ساعت در هفته و حداقل پنج ساعت در روز حضور داشته باشد. در مواردی که کل تیم واحد فناور، مجبور به انجام یک ماموریت می شوند و مدتی محل را ترک می کنند، باید موضوع به طور رسمی به مرکز اعلام شود. و متعاقب آن گزارشی از عملکرد واحد در طی این مدت در راستای ایده محوری ارائه شود. در صورت عدم حضور موثر بیش از سه ماه در مرکز، شرکت باید محل را ترک کند.

– نام افرادی که به شرکت در رفت و آمد مکرر هستند، به طور رسمی اعلام کند.

– نام افرادی که حق باز کردن درب دفتر کار را به تنهایی دارند، به طور رسمی معرفی کنند.

– مهمانان فقط با حضور افرادی اصلی شرکت و هماهنگی با مرکز، قابلیت ورود به مرکز را دارند.

– رعایت کلیه شئونات اداری و اسلامی صورت پذیرد.

– حق هیچ گونه کار آموزشی در مرکز و به طور خاص تبلیغات در خارج از ایده محوری به نام شرکت مستقر در مرکز رشد را ندارند.

– عمده کار شرکت باید روی ایده محوری باشد و فقط انجام کارهای جانبی در همان محدوده تا حدی مجاز است که روی پیشرفت ایده محوری تاثیر منفی نگذارد.